De markt zich richtte al jaren op bestsellers, blockbusters en hits. Want iedereen wist: 20 procent van je producten zorgen voor 80 procent van je omzet (de beroemde 80/20 regel). Nu blijkt dat juist die 80 procent kan zorgen voor veel omzet. Heel plat gezegd: Als je 80 keer een beetje verkoopt levert dat net zo veel op als wanneer je 20 keer veel verkoopt. Voorwaarde is wel dat je voorraad oneindig is en dat de producten binnen handbereik van de consument ligt. En daar heeft het internet voor gezorgd.
De 80 procent producten bestonden natuurlijk al lang. Daar zit het verschil hem niet in. Het verschil is dat deze 80 procent nu voor iedereen toegankelijk is geworden. Iedereen heeft een oneindige keus. Met als gevolg dat de consument zelf bepaalt welke boeken hij wil lezen, welke muziek hij wil horen, welke films hij wil zien enzovoorts.
Wat heeft dit nu te maken met de verkiezingsuitslag? Dat is moeilijk te zeggen. Maar ik poneer de volgende stelling: de verkiezingsuitslag is een direct gevolg van “the long tail.” De uitslag van verkiezingen is nog nooit zo versnipperd geweest als nu. Mark Rutte zei het al “er is een versplintering op rechts, en er is een versplintering op rechts.” Wouter Bos geeft de volgende verklaring: “er is massaal gestemd tegen de huidige coalitie.” Een gedurfde uitspraak voor iemand die in zijn eentje net zo veel zetels verloor als het CDA en de VVD bij elkaar, maar dat terzijde.
Is er echt gestemd tegen de coalitie? Of is er iets heel anders aan de hand? Is ook de verkiezingsuitslag een gevolg van “the long tail”? Meer dan ooit is er campagne gevoerd over het internet. Daarnaast waren er vele sites (de koerskompas, de stemwijzer, de stomwijzer enzovoorts.) die ons haarfijn vertelde welke partij waar voor staat en dus welke partij het beste aansluit op onze persoonlijke wensen. Iedereen kon bij wijze van spreken met één druk op de knop bepalen welke partij het beste in zijn straatje lag.
Naast de hoeveelheid informatie over politieke partijen en het gemak waarmee deze informatie voor iedereen te bereiken is er volgens mij nog iets aan de hand: de consument heeft de laatste jaren geleerd dat hij niet meer de massa hoeft te volgen om een goed boek te lezen, een leuk liedje te horen of om een goede film te zien. Waarom dan wel de massa volgen bij het kiezen van een politieke partij? Gevolg: Partij voor de dieren van 0 naar 2 zetels, Wilders van 0 naar 9 zetel... Kortom: een versplintering op links, en een versplintering op rechts.
Misschien heeft Wouter Bos wel gelijk en is er gestemd tegen de coalitie. Maar ik denk dat een uitslag als deze geen toeval is. Sterker nog, ik denk dat het een trend is die zich in de toekomst zal voortzetten. En als dat zo is, moeten we misschien zelfs vraagtekens gaan zetten bij ons kies systeem. Het wordt immers nu al praktisch onmogelijk om een coalitie te vormen. Helaas moeten we de volgende verkiezingen afwachten om deze stelling te toetsen. Maar gelukkig duurt dat waarschijnlijk niet zo lang.